Graduation Fever 2009

In de eindexamencatalogus van het Frank Mohr Instituut staat een indrukkende houtskooltekening van de Israëlische kunstenaar Ron Amir. Tientallen mensen krioelen door elkaar, autowrakken, leeuwen, vissen en bloedende lichaamsdelen vormen onder het toeziend oog van een beveiligingscamera een dystopische scène van een uitzonderlijk groot formaat (twee bij drie meter). Een aantal jaar eerder vervaardigde Amir een vergelijkbare tekening onder de naam ‘Horror Vacui’. Deze term, ‘angst voor de leegte’, is een passende omschrijving voor Amirs stijl. De tekeningen en schilderijen zijn van onder tot boven gevuld en doen ook qua stijl denken aan het werk van Jeroen Bosch. Met de onheilspellende sfeer die wordt opgeroepen reflecteert Amir op de kwaliteit van het menselijk bestaan en in het bijzonder op de onvermijdelijke machtsverschillen die daarin een rol spelen. ‘Mijn hoofdthema is macht, in al zijn verschillende vormen. Dit is sterk verbonden met mijn visie op de plicht van de kunstenaar.’

Naast deze grote monumentale formaten werkt Amir op kleinere panelen, waarop hij in een lossere stijl schildert. Net als in de tekeningen zijn dieren veelvuldig het thema in de vanitas-achtige taferelen. ‘Dieren spelen vaak de hoofdrol, maar niet in de zin van een gezellig huisdier. Een hond staat op twee benen als een wolf naar de afwezige maan te huilen in een met bloed besmeerd interieur; het roept een duistere sfeer op, zoals in de hondengevechten uit de Mexicaanse film Amores Perros. Ik geef werelden weer waar je in kunt, ieder met een eigen sfeer.’

Het grote schilderij, Untitled, dat tijdens de expositie te zien is, lijkt op het eerste ogenblik niets met de eerder verbeelde dystopische werelden te maken te hebben. Het doek is gevuld met rijk gekleurde bloemen, planten en dieren in een architectonische setting, en is zo gedetailleerd dat je als toeschouwer steeds nieuwe elementen ontdekt. Maar ook dit werk roept door het kunstmatige karakter een verontrustend gevoel op. Amir onderscheidt deze frictie tussen natuurlijk en artificieel als een tweede thema in zijn oeuvre. ‘Ik reageer op hoe de mensheid met zijn acties de wereld vormt naar zijn wil.’ Met zijn schilderijen wil hij de vervagende grens benadrukken en tegelijkertijd een nieuwe virtuele ruimte creëren.